Во македонските државни здравствени установи, покрај хроничниот недостиг од ресурси и кадар, сè почесто се забележуваат сериозни проблеми поврзани со односот кон пациентите и почитувањето на нивното достоинство. Здравствениот систем, кој по својата природа треба да биде заснован на хуманост, доверба и грижа, неретко станува место каде пациентите се чувствуваат беспомошно, игнорирано и изложено на непочитување. Овие појави не се само организациски слабости, туку и длабоки етички проблеми кои директно го нарушуваат правото на квалитетна и достоинствена здравствена заштита.
Еден од најизразените проблеми е недискретноста. Приватноста на пациентите често не се почитува – медицински информации се соопштуваат јавно, прегледите се вршат во услови без соодветна изолација, а личните здравствени состојби стануваат предмет на коментари пред други пациенти. Наместо чувство на сигурност, пациентите доживуваат непријатност и срам, што дополнително ја зголемува нивната анксиозност и недоверба кон институциите.
Непочитувањето на правата на пациентите е уште еден сериозен аспект на проблемот. Многумина не добиваат јасни и разбирливи информации за својата здравствена состојба, за текот на лекувањето или за можните ризици и алтернативи. Комуникацијата често е сведена на кратки, груби одговори, а прашањата на пациентите се доживуваат како непотребно оптоварување. Во таква средина, пациентот не е партнер во процесот на лекување, туку пасивен објект без право на глас.
Особено загрижувачки е фактот што пациентите неретко се изложени на потсмев, понижување и недостоинствен однос. Наместо разбирање и емпатија, тие се соочуваат со нетрпеливост, ароганција и рамнодушност. Таквиот однос остава длабоки психолошки последици и создава чувство на пониженост, кое е спротивно на основните принципи на медицинската етика и човечкото достоинство.
На крај, подобрувањето на условите во државните здравствени установи не значи само подобра опрема или повеќе финансиски средства, туку и промена во односот кон пациентот како личност. Почитувањето на приватноста, јасната комуникација, заштитата на правата и достоинството на пациентите треба да бидат темел на секој здравствен систем. Само така здравството може да ја исполни својата вистинска улога – да лекува, да штити и да служи со човечност.
Особено впечатлив и болен аспект од искуството на пациентите е арогантниот однос на дел од медицинските сестри и доктори. Наместо професионалност, трпение и емпатија, пациентите често се соочуваат со ладен, надмен и понижувачки пристап. Прашањата се дочекуваат со превртување очи, повишен тон или иронија, а стравот и несигурноста на пациентот се минимизираат или исмејуваат. Таквата ароганција создава јаз меѓу здравствениот работник и пациентот, го нарушува чувството на доверба и ја претвора здравствената установа во место на страв, наместо на грижа. Иако професијата носи огромен товар и одговорност, тоа не смее да биде изговор за губење на човечноста и почитта кон оние што се најранливи.