Кортизолот има важна улога во одговорот на организмот на стрес, но неговото ниво може да се менува под влијание на различни фактори
Покаченото ниво на кортизол, хормонот на стресот, не е поврзано само со чувството на напнатост. На неговото зголемување можат да влијаат исхраната, физичката активност, воспалителните процеси и секојдневните навики.
„Во основа, секој стресор ги поттикнува надбубрежните жлезди да лачат кортизол, без разлика дали е од психичка природа, како што се стресот и непријатните емоции, или од физичка природа, како што е болеста“, објаснува лекарот д-р Џоел Еванс за „Health“.
Прескокнување на појадокот
Долгите периоди без храна можат да претставуваат стрес за организмот и да го поттикнат лачењето на кортизол, поради што се препорачуваат редовни и урамнотежени оброци.
„На надбубрежните жлезди им одговара рутината, затоа редовните оброци, како и воспоставеното време за легнување и будење, се исклучително важни“, објаснува нутриционистката Мелиса Гроувс Азаро.
Строги диети
Премногу рестриктивната исхрана и ограничувањето на калориите исто така можат да го зголемат нивото на кортизол, особено за време на долги периоди на гладување, пренесува „Index.hr“.
„Рестриктивната исхрана, дури и кога е мотивирана од добри намери, може да го зголеми кортизолот повеќе од повременото ‘несовршено’ јадење“, вели нутриционистката Дина Аронсон, која препорачува пофлексибилен пристап кон исхраната и доволен внес на енергија.
Претерување со физичката активност
Иако физичката активност е корисна, премногу напорните тренинзи без доволно енергија и време за закрепнување можат привремено да го зголемат нивото на кортизол.
„Луѓето често избегнуваат интензивни тренинзи бидејќи се плашат од скок на кортизолот, но тој страв е претеран“, забележува Аронсон.
Таа додава дека зголемувањето на кортизолот по интензивен тренинг е краткотрајна реакција што му помага на телото да обезбеди енергија и да се опорави.
Хронично воспаление
Хроничното воспаление може да биде поврзано со покачено ниво на кортизол, а меѓу неговите можни причини се емоционалниот стрес и високиот внес на шеќер.
„Емоционалниот стрес директно ги поттикнува надбубрежните жлезди да произведуваат кортизол, а може да предизвика и воспаление. Тоа потоа дополнително ги поттикнува жлездите да го лачат овој хормон“, објаснува Еванс.
Анксиозност
Анксиозноста и реакцијата на телото на стрес се поврзани со нивото на кортизол. Доколку загриженоста, негативните мисли и стравот почнат да го попречуваат секојдневниот живот, важно е да се побара помош.
„Индивидуализираните терапии можат да опфаќаат различни техники за умот и телото“, истакнува Еванс, додавајќи дека притоа може да се обрне внимание и на исхраната, како и на одредени хранливи материи и фитохемикалии.
Постојано доцнење
Утринското брзање и честото доцнење создаваат дополнителен стрес и можат да го одржуваат телото во состојба на подготвеност.
Затоа, Гроувс Азаро препорачува дел од обврските да се подготват однапред:
„Спакувајте го ручекот додека ја подготвувате вечерата. Подгответе ја облеката за следниот ден пред спиење. Наполнете го резервоарот со гориво на пат кон дома од работа.“
Таа додава дека на ваквите мали подготовки треба да се гледа „како на услуга што си ја правите себеси во иднина“.