Јајцата се една од омилените намирници за појадок, пред сè затоа што лесно се подготвуваат, но и поради нивната хранлива вредност. Но, какво влијание имаат врз црниот дроб?
Тие се добар извор на протеини, холин, кој е важен за здравјето на мозокот, како и на витамин Б12. Сепак, поради содржината на холестерол, често се поставува прашањето како нивното редовно консумирање влијае врз здравјето на црниот дроб и срцето. Дали јајцата всушност се пријател или непријател на црниот дроб? Списанието Parade го проверило ова во разговор со хепатолози.
Мислење на лекарите
Хепатологот д-р Роберт С. Браун Помладиот од Weill Cornell Medicine објаснува дека односот меѓу јајцата и здравјето на црниот дроб е посложен отколку кај некои други намирници.
Додека неспорно е дека овошјето, зеленчукот и растителните протеини благотворно влијаат врз црниот дроб, а алкохолот, ултрапреработеното месо и слатките печива му штетат, јајцата се наоѓаат некаде помеѓу.
Д-р Браун истакнува дека протеините од јајцата даваат чувство на ситост и енергија, помагајќи да се спречи прејадувањето подоцна во текот на денот. Ова го потврдува и студија од 2019 година, објавена во списанието International Journal of Environmental Research and Public Health, која покажала дека лицата со прекумерна телесна тежина кои за појадок јаделе две јајца внесувале помалку калории во текот на остатокот од денот во споредба со оние кои јаделе житарки.
Холинот што се наоѓа во јајцата исто така ја поддржува функцијата на црниот дроб.
„Луѓето кои внесуваат поголеми количества холин генерално имаат помал ризик од заболување од замастен црн дроб. Сепак, холин може да се внесе и преку други намирници, како што се риба, грав, соја и зелкаст зеленчук“, вели д-р Браун.
Од друга страна, проблем може да претставува холестеролот. Д-р Браун напоменува дека јајцата содржат значително количество холестерол, што го оптоварува црниот дроб и може да придонесе за натрупување масти.
„Затоа, одговорот зависи од целокупната исхрана и метаболичкото здравје на поединецот“, заклучува лекарот.
Тој објаснува дека јајцата се здрав избор за луѓето со добро општо здравје кои имаат урамнотежена исхрана, додека лицата со високо ниво на холестерол треба да ги консумираат поретко.
Јајцата и замастениот црн дроб
Лицата со стеатотична болест на црниот дроб поврзана со метаболичка дисфункција (MASLD) — нов назив за неалкохолното замастување на црниот дроб — како и оние кои сакаат да го избегнат ова заболување, се заинтересирани за тоа како јајцата влијаат врз нивната состојба.
Студија објавена во списанието World Journal of Hepatology ги анализирала податоците на 169 лица со MASLD и 782 здрави возрасни лица. Учесниците одговарале на прашања за тоа колку често консумираат јајца.
Истражувачите утврдиле дека лицата кои консумирале две до три јајца неделно имале трипати поголем ризик од развој на MASLD во споредба со оние кои јаделе помалку од две јајца неделно.
Сепак, д-р Браун укажува на друга, поголема студија во која учествувале 1.414 луѓе, а во која не била пронајдена поврзаност меѓу консумирањето јајца и MASLD. Таа студија заклучила дека холинот, кој се наоѓа во јајцата, всушност може да помогне во заштитата на црниот дроб.
Д-р Браун ги објаснува овие спротивставени резултати со тоа што нагласува дека најважна е целокупната исхрана, а не една конкретна намирница. Тој исто така го истакнува значењето на здравствената состојба на секој поединец.
Ако имате ниско ниво на холестерол и сте во добро здравје, консумирањето едно до две јајца дневно веројатно нема да ви наштети. Меѓутоа, ако имате високо ниво на холестерол, се препорачува умерена консумација — наместо секојдневно јадење.
Предлози за појадок
Ако сакате појадок што би го одобрил хепатолог, треба да избегнувате прости јаглехидрати, како слатки печива или бел леб.
„Шеќерот е еден од главните причинители на MASLD (стеатотична болест на црниот дроб поврзана со метаболичка дисфункција)“, вели д-р Браун.
Тој додава дека масното месо, како колбасите и сланината, исто така го оптоварува црниот дроб бидејќи содржи заситени масти кои доведуваат до натрупување масти.
Наместо тоа, д-р Браун препорачува извори на протеини како грчки јогурт, растителна храна, јаткасти плодови и семки.
Тостот од интегрално брашно со авокадо е уште еден одличен избор. Богат е со растителни влакна и помага во одржувањето на стабилно ниво на шеќер во крвта, со што се спречуваат воспаленија и прекумерно натрупување масти во црниот дроб.
Што се однесува до пијалаците, д-р Браун напоменува дека кафето и чајот се добри за црниот дроб. Тие се богати со полифеноли кои имаат противвоспалително дејство, иако важно е да не им се додава шеќер или вештачки засладувачи.
Многу луѓе веруваат дека овошниот сок е добар за црниот дроб, но д-р Браун смета поинаку.
„Овошниот сок предизвикува нагло зголемување на нивото на фруктоза. Подобро е да се јаде цело овошје, бидејќи така внесувате и растителни влакна кои го спречуваат наглото зголемување на инсулинот“, објаснува тој.
Здравјето на црниот дроб не зависи од една конкретна намирница, туку од целокупната исхрана. Ако за појадок изберете јајца, комбинирајте ги со намирници кои му годат на црниот дроб, како интегрален тост и авокадо.
Комбинирањето јајца со сланина или колбаси — иако можеби е примамливо — не е добар избор за вашиот црн дроб.