Што се случува во организмот кога земате цинк и витамин Ц заедно?

Дали цинкот и витаминот Ц имаат поголеми придобивки кога се земаат заедно? Нутриционистите ги објаснуваат предностите и мерките на претпазливост

Кога станува збор за поддршка на имунитетот и здравјето на кожата, цинкот и витаминот Ц се меѓу првите нутриенти на кои помислуваме. Цинкот помага во поддршката на функцијата на имунолошкиот систем и обновувањето на ткивата, додека витаминот Ц го зајакнува имунитетот и учествува во производството на колаген.

Бидејќи имаат некои заеднички придобивки, лесно е да се претпостави дека земањето на овие два додатоци во исхраната заедно би можело да ги засили нивните ефекти. Но, дали комбинирањето на цинк и витамин Ц навистина носи дополнителни придобивки? И дали нешто треба да се земе предвид пред да ги вклучите во вашата рутина на земање додатоци во исхраната?

Регистрираните диететичари ги објаснуваат потенцијалните придобивки, препорачаните дневни количества и важните мерки на претпазливост кога станува збор за истовремено земање цинк и витамин Ц.

Може да го скратат времетраењето на настинката

Како што се менуваат годишните времиња и времето станува постудено, можеби почнувате да набавувате витамин Ц и цинк за да се подготвите за сезоната на настинки. Иако ниту еден од овие два нутриенти не е гарантиран начин за спречување или лекување на обичната настинка, истражувањата покажуваат дека тие можат да помогнат да се скрати нејзиното траење откако симптомите веќе ќе се појават.

„Истражувањата укажуваат дека земањето цинк на почетокот на настинката може да помогне во намалувањето на симптомите, како што се кашлицата и затнатиот нос, во просек за 2,4 дена“, вели нутриционистката Едвина Кларк.

Таа објаснува дека цинкот учествува во различни процеси на имунолошкиот систем и се смета дека може да го попречи врзувањето и размножувањето на одредени вируси кои ја предизвикуваат обичната настинка. Сепак, бидејќи резултатите зависат од формата и дозата на цинкот, потребни се дополнителни истражувања за да се потврдат овие ефекти.

Витаминот Ц исто така може да обезбеди одредено олеснување кога ќе започне настинката. Кларк укажува на истражувања кои покажуваат дека земањето витамин Ц при првите знаци на настинка може да го намали интензитетот на симптомите за околу 15 проценти. Таа истакнува дека витаминот Ц делува како антиоксиданс, помагајќи во неутрализирањето на слободните радикали што ги создаваат вирусите на настинката, а истовремено ја поддржува природната одбрана на организмот.

Иако овие резултати се охрабрувачки, нема доволно докази за да се заклучи дека истовременото земање цинк и витамин Ц обезбедува дополнителна корист во споредба со земањето само на еден од овие додатоци. Потребни се дополнителни истражувања за да се утврди дали нивната комбинација може да помогне во скратувањето или ублажувањето на симптомите на обичната настинка.

Може да го поддржат зараснувањето на раните

Кога кожата или друго ткиво ќе се оштети, организмот има сложен систем за обновување кој се потпира на постојан доток на нутриенти за да се обнови оштетеното подрачје. Цинкот и витаминот Ц се два важни нутриенти вклучени во овој процес, при што секој од нив поддржува различни фази на зараснувањето на раните.

„Витаминот Ц е неопходен за создавање колаген, структурен протеин кој ѝ дава цврстина на кожата и помага во обновувањето на оштетеното ткиво, додека цинкот ја поддржува делбата на клетките, синтезата на протеини и други процеси вклучени во зараснувањето на раните“, вели нутриционистката Патриша Банан.

Истражувањата ја потврдуваат улогата на двата нутриенти во обновувањето на ткивата, особено кај лицата со хронични рани и чирови.

„Еден систематски преглед покажа дека суплементацијата со витамин Ц подобрува некои резултати при зараснувањето, особено кај декубиталните рани, додека друг систематски преглед и метаанализа покажаа дека лекувањето со цинк може да го подобри зараснувањето на чировите“, вели Банан.

Сепак, таа напоменува дека квалитетот на доказите е умерен и дека постојат многу помалку истражувања кои покажуваат дека истовременото земање цинк и витамин Ц носи дополнителна корист во зараснувањето на раните кај луѓето кои преку исхраната веќе внесуваат доволно од двата нутриенти.

Колку цинк и витамин Ц ви се потребни дневно?

Пред да посегнете по додатоци во исхраната, важно е да разберете колку цинк и витамин Ц му се потребни на вашиот организам секој ден.

Кога станува збор за цинкот, Банан наведува дека на мажите им се потребни 11 милиграми (mg) дневно, додека на жените им се потребни 8 mg. За време на бременоста, препорачаниот дневен внес се зголемува на 11 mg, а за време на доењето на 12 mg.

„Кога станува збор за витамин Ц, на мажите им се потребни 90 mg, а на жените 75 mg дневно“, вели Банан. Таа додава дека на лицата кои пушат им се потребни дополнителни 35 mg витамин Ц дневно во однос на препорачаните количества. На бремените жени им се потребни 85 mg дневно, додека на жените кои дојат им се потребни 120 mg дневно.

Банан истакнува дека повеќето луѓе можат да внесат доволно од овие нутриенти преку храната. Сепак, додатоците во исхраната може да бидат корисни за лицата со ограничена исхрана, проблеми со апсорпцијата на нутриентите или зголемен ризик од недостаток.

На што треба да внимавате кога земате цинк и витамин Ц?

„За повеќето здрави возрасни лица, земањето цинк и витамин Ц заедно генерално е безбедно во препорачаните дози“, вели Банан. Сепак, земањето поголеми количества од потребното може да носи одредени ризици.

Банан предупредува дека високите дози цинк може да предизвикаат мачнина и стомачни тегоби, додека премногу витамин Ц може да доведе до непријатни грчеви и дијареја.

Затоа, на возрасните лица им се советува од сите извори, вклучувајќи ја храната и додатоците во исхраната, да не внесуваат повеќе од 40 mg цинк дневно и не повеќе од 2.000 mg витамин Ц дневно.

„Долготрајното земање високи дози цинк, 50 mg или повеќе, може да доведе до недостаток на бакар, па моја препорака е секогаш да го земате само кога ви е потребен“, додава Кларк.

Потребна е претпазливост и со додатоците на витамин Ц кај лицата со наследна хемохроматоза, состојба поради која организмот складира вишок железо, бидејќи високите дози може да доведат до прекумерно натрупување железо.

Ако земате лекови, неопходно е да разговарате со лекар или фармацевт пред да воведете додатоци со цинк или витамин Ц, бидејќи тие може да стапат во интеракција со одредени лекови.

Цинкот може да ја намали апсорпцијата на антибиотици и пенициламин, додека витаминот Ц може да стапи во интеракција со радиотерапија, лекови што се користат при хемотерапија и статини.

Најдобри извори од храната

Иако додатоците во исхраната може да помогнат во надополнувањето на нутриентите кои недостасуваат во исхраната, храната е најдобриот начин да ги задоволите потребите на организмот за цинк и витамин Ц.

Од морски плодови и семки до разновидно овошје и зеленчук, постојат многу секојдневни намирници богати со овие нутриенти.